Rationalisering hoger onderwijs: “Dynamische en innovatieve samenleving heeft nood aan breed onderwijsaanbod”

PERSBERICHT - Na de UGent en de VUB kondigde recent ook de KUL aan dat zij volledige richtingen in de faculteit Letteren afschaffen om te besparen. “Deze verschraling van het onderwijsaanbod is wat Hilde Crevits “rationalisering” noemt: opleidingen die geld kosten, moeten weg. In dat rendementsdenken telt alleen de economische rentabiliteit, terwijl voor ons de maatschappelijke meerwaarde voorop moet staan” stelt Olivier Goessens van Comac, de studentenbeweging van de PVDA. “Een dynamische en innovatieve samenleving heeft nood aan breed onderwijsaanbod”.

Vlak voor de blokperiode kregen de Leuvense studenten te horen dat de opleidingen Slavistiek en Oost-Europakunde worden afgeschaft. In totaal wil de KUL 15 miljoen besparen in de faculteit Letteren. Dat verhaal deed een belletje rinkelen in Gent, waar Pools en Tsjechisch in 2013 werden afgeschaft en studentenprotest maar nipt tegenhield dat ook Arabistiek verdween. Aan de VUB kijken studenten LW dan weer met argusogen naar de besparing van 800.000 euro op hun faculteit. Zij zijn nog niet vergeten dat daar enkele jaren geleden Latijn volledig werd afgeschaft. “De tijd dat we alles konden aanbieden, is helaas voorbij. Je kunt niet nodeloos blijven investeren in richtingen die geen return opleveren" zo reageerde decaan Marc Boone van de UGent op die ontwikkelingen.

“Het is uiterst onwenselijk dat zulk rendementsdenken zich nestelt op het ministerie en in het bestuur van de instellingen. Waarom zou de tijd voorbij moeten zijn dat studenten in het kleine Vlaanderen zich kunnen specialiseren in de taal en cultuur van andere delen van de wereld zoals Oost-Europa, Rusland of de Arabische wereld?” reageert Olivier Goessens van Comac. “Wij hebben wel begrip voor het argument dat deze richtingen geld kosten, maar in principe geldt dat voor elke opleiding. Het is een keuze geweest om in 2008 de financiering te hervormen in nadeel van de kleinere opleidingen. Net zoals het een keuze is om steeds meer in te zetten op private financiering uit het bedrijfsleven, dat natuurlijk enkel oog heeft voor opleidingen met een directe winstmogelijkheid. We hoeven het helemaal niet als normaal te beschouwen dat de keuze welke kennis en vaardigheden we als samenleving willen ontwikkelen gemaakt wordt op basis van een concurrentiële marktlogica.”

“Het wordt nu ook duidelijk dat de belofte om kleinere opleidingen over het Vlaamse onderwijslandschap te spreiden, onhoudbaar is” gaat Goessens verder. “In 2013 verklaarde de UGent dat de studenten die Pools wilden blijven studeren, slechts naar Leuven moesten verhuizen. Nu ook de KUL de opleiding Pools schrapt, is die nergens meer te vinden in ons land”. “Als we niet willen eindigen met een minimaal aanbod van enkele “economisch nuttige” richtingen, moeten we het paradigma veranderen. Om dynamisch en innovatief te zijn, heeft een samenleving nood aan een verscheidenheid aan kennis, vaardigheden en specialisaties. De overheid moet daarvoor genoeg middelen vrij maken, en het principe van gelijke toegang en gelijke behandeling toepassen dat eigen is aan publieke dienstsverlening. Zeker voor een mensenrecht als onderwijs is het nodig dat instellingen hun aanbod kunnen uitwerken op basis van een samenlevingsgerichte langetermijnvisie, zonder afhankelijk te zijn van de grillen van de markt.”   

In samenwerking met: