“#WijOverdrijvenNiet” en de werkelijke oorzaak van alledaags seksisme

De laatste dagen staan zowel de reguliere als de sociale media er vol van; de hashtag #WijOverdrijvenNiet, gepaard met talrijke ervaringen van vrouwen én mannen over seksisme op straat, of beter gezegd alledaags seksisme. Zelfs voor mij, als vrouw, was het schokkend en eye-opening om al deze ervaringen van seksuele intimidatie te lezen.

Ik ben er in mijn leven reeds te vaak, in meerdere of mindere mate, mee in aanraking gekomen. En die ‘aanraking’ mag je letterlijk nemen. Ik had er echter nog niet bij stilgestaan dat deze verschrikkelijke ervaringen, die zowel ik als mijn vriendinnen moeten doorstaan, bij alle vrouwen voorkomen. Ik ben blij dat, samen met mij, veel vrouwen én mannen zich hier meer bewust van zijn geworden en vind het zeker ook positief dat deze hashtag-hype veel vrouwen het gevoel geeft dat ze er niet alleen voor staan. Dat ze deze voorvallen niet zelf uitlokken door op een slechte manier te reageren, een te kort rokje te dragen, of om het even welke gedachte er na dergelijke ervaring door een vrouw haar hoofd spookt. Ik wil bij deze Yasmine Schillebeeckx (auteur van het opiniestuk1 dat heel deze wind deed opwaaien) bedanken om het thema seksisme terug op de agenda te zetten. Ik ga in dit artikel geen verschillende vormen van seksisme aanhalen, maar de oorzaken van alledaags seksisme uit de doeken doen. Hierbij zou ik enkele belangrijke bedenkingen willen maken.

Ten eerste gaat alledaags seksisme verder dan intimidatie op straat of op feestjes. Het reproduceert zich in je vriendengroep, bij je familie, op het werk. Het is belangrijk er bewust van te zijn dat dit alledaags seksisme niet de fout is van de gewone man. Mannen worden niet geboren met een biologische gevoeligheid voor het meisjes-naroepen-op-straat. Zij leren het van televisie, van reclame, van de muziek waarnaar ze luisteren, van de rolpatronen in onze samenleving, of van andere mannen, die het zelf leerden van de maatschappij.

Er moet worden geïnvesteerd in kwaliteitsvol en toegankelijk onderwijs zodat we deze jongeren een degelijke opvoeding kunnen waarborgen. Een opvoeding die voor zorgt dat ze wat ze zien op televisie en in de reclame, en wat ze horen in de muziek, beter kunnen kaderen, waardoor ze deze rolpatronen en houdingen niet reproduceren.

Tweede constatering. We gaan deze “menerenziekte”, zoals Elke Van Huffel het noemt in haar opiniestuk3, tegengaan door ze te bestraffen met boetes voor de gewone man (cfr. de seksismewet van Joëlle Milquet (cdH)). Deze aanpak gaat immers van hetzelfde principe uit als Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS), die de problemen niet oplossen maar de jeugd verder criminaliseren. Boetes en straffen op kleine schaal helpt niet, betere sensibilisering en bewustwording is wel een stap in de goede richting. Boetes op grotere schaal, bv. voor bedrijven die discrimineren t.a.v. geslacht of reclamebedrijven die seksistische reclame verspreiden, vind ik wel een goed idee. Op die manier wordt niet het individu, maar de instituties die seksisme actief en bewust toepassen of verspreiden, bestraft.

Ten slotte: In een wereld waar 90% van het wereldinkomen in mannelijke handen ligt; in een maatschappij waar vrouwen nog altijd minder verdienen dan mannen voor het uitoefenen van dezelfde job; in een land dat voor de overgrote meerderheid geregeerd wordt door mannen, gaat men als vanzelfsprekend de vrouw als minderwaardig beschouwen. Dit is het zogenaamd institutioneel seksisme en houdt in dat seksisme geworteld zit in de structuren van de maatschappij.
In een systeem waar alles draait rond winst en waar de vrouw door institutioneel seksisme meer vertegenwoordigd is in de zorgsector, meer parttime werkt en lagere posities bekleedt, creëert de vrouw ook minder winst en wordt ze vanuit de winstlogica dus minder waardevol geacht dan haar mannelijke tegenhanger.
Daarenboven wordt in België 44% van de verkrachtingsaangiftes geseponeerd.4 Nog steeds kan je na het melden van een verkrachting te horen krijgen of je niet teveel gedronken had, en of je het niet had uitgelokt. Als je al je moed bijeenschraapt om naar de politie te stappen, blijkt de zaak ‘niet prioritair’ te zijn.
Wanneer seksueel misbruik bijna ongestraft blijft en seksisme zo diep geworteld zit in het systeem, hoeft het niet te verbazen dat er ook veel alledaags seksisme is.

Het is het maatschappelijk systeem dat seksisme creëert, goedkeurt en zelfs voortzet. De strijd tegen straatintimidatie en de strijd tegen alledaags seksisme is een strijd die samengaat met de strijd tegen institutioneel seksisme. De strijd voor gelijke rechten tussen vrouw en man gaat hand in hand met de strijd voor een ander systeem. Een systeem dat draait om solidariteit, gelijkheid en respect. Een systeem dat de mensen eerst zet en niet de winst.

In samenwerking met: