Wat Jong VLD “vrijheid” noemt, is het extremisme van de Graailand-kaste

Een vermogensbelasting verwarren met een belasting op de hoogste inkomens en denken dat flexibiliteit meer vrijheid betekent voor werknemers, de voorzitter van Jong VLD weet duidelijk niet waarover hij spreekt. Ik had liever wat anders gedaan tijdens mijn blokpauzes, lezen in Peter Mertens’ nieuwe bestseller Graailand bijvoorbeeld. Maar als de voorzitter van de jonge liberalen herverdeling een “ranzig idee” noemt, kruip ik graag in mijn pen. 85% van de Belgen wil een echte belasting op vermogen, maar Maurits Vande Reyde behoort daar kennelijk niet toe. Hij heeft integendeel zelf al asiel aangevraagd in Graailand. 

85% van de bevolking wil een vermogensbelasting, Jong VLD niet

Rechtvaardige belastingen, het is misschien wel het bekendste stokpaardje van de PVDA. Zo willen we de fiscale achterpoortjes sluiten waarmee enkel al de 50 grootste bedrijven in België bijna 7 miljard euro afhouden van de samenleving.[1] Maar daarnaast staan in ons Cactusplan nog tal van andere nieuwe inkomsten en besparingen zoals het kiwimodel voor goedkopere geneesmiddelen. Het klopt dus niet dat de miljonairstaks ons enige voorstel is om de begroting te doen kloppen. Wel is het ondertussen onze langstlopende campagne en krijgt ons voorstel voor een echte vermogensbelasting ondertussen de steun van 85% van de bevolking. Maurits Vande Reyde behoort niet tot die ruime meerderheid. “Alles staat of valt immers met een wonderbaarlijke belasting op een zeer klein deel van de bevolking die 8 miljard euro zou opbrengen” schrijft de voorzitter van Jong VLD ten onrechte over ons programma. “Een gelijkaardige belasting in Frankrijk (bevolking maal 6) bracht netto welgeteld 260 miljoen op. Het bruto-effect was desastreus negatief en leidde tot de snelle afschaffing ervan”.

Goed idee, de rijkentaks van Hollande erbij sleuren. Alleen, dat was geen vermogensbelasting. Het was een belasting op inkomen, met een schaal van 75 procent op de allerhoogste inkomens. Ze had voornamelijk een symbolische waarde, ze was complex en bracht zo goed als niets op. Daarom werd ze op 1 januari 2015 in de prullenmand gegooid. Een beter argument tegen symbolische inkomensbelastingen kun je niet hebben. De miljonairstaks daarentegen is een belasting op het vermogen zelf van de allerrijksten. Zonder het eerste huis mee te tellen, vragen wij een minieme bijdrage van 1% op vermogens boven de 1 miljoen euro, 2% op vermogens boven de 2 miljoen euro en tot slot 3% op alle vermogens boven de 3 miljoen euro. Als we ons baseren op gegevens van de Household Finance and Consumption Network (HFCN), zoals het Rekenhof dat ook doet, dan moet zo’n miljonairstaks in België tussen 8 en 10 miljard euro per jaar opleveren.[2]

In Frankrijk bestaat er trouwens ook nog een echte vermogensbelasting, de Impôt de Solidarité sur la Fortune, of kortweg de ISF. Die ISF bestaat al lang, viseert enkel de hoogste vermogens en brengt jaarlijks zo’n 4 à 5 miljard euro op. Volgens de belastingcalculator van Thomas Piketty zou het rendement acht maal hoger liggen als alle achterpoortjes van de ISF zouden gedicht worden.[3] Die Franse ervaring leert dat de kapitaalvlucht voor de ISF verwaarloosbaar klein is. Sinds het jaar 2000 hebben drieduizend kapitaalkrachtigen Frankrijk verlaten; dat is 0,53 procent van al wie onderworpen is aan de ISF. Met andere woorden: 99,47 procent van de belastingplichtigen blijft de solidariteitsbelasting betalen en dus de schatkist spijzen. Een beter argument vóór een waterdichte miljonairstaks kun je niet hebben.  

Flexverslaving en verplicht langer werken: vrijheid op zijn liberaals

Volgens Maurits Vande Reyde is het een catch-all-in het PVDA-programma om de vrijheid te beperken. Zo windt hij zich op in ons voorstel om de pensioenleeftijd terug te laten zakken, zodat er banen vrijkomen voor jongeren. Hoe de verhoging van die pensioenleeftijd (die in geen enkel verkiezingsprogramma stond), géén beperking van de vrijheid zou zijn, legt hij niet uit. Zijn voornaamste argument tegen die fakkelbanen, is het concept lump of labour fallacy. Dat duidt op de terechte vaststelling dat het aantal jobs in een markteconomie niet vaststaat. Maar dat hebben wij ook nooit beweerd. Integendeel, ons programma staat bol van de concrete en haalbare voorstellen om nieuwe banen te scheppen (zoals investeringen in de non-profit, de openbare diensten en de oprichting van openbare energiemaatschappijen, of de invoering van de 30-urenweek zoals ook het Wereld Economisch Forum voorstelt[4]). Ik geloof dat hier het concept straw man fallacy op zijn plaats is: je tegenstander afstraffen op iets dat hij nooit heeft gezegd.

Het enige wat “verplicht” is aan onze fakkelbanen, is dat het brugpensioen inderdaad gebruikt wordt om jongeren aan het werk te zetten, niet om jobs te schrappen. Het is bij de liberalen al jacht op de werklozen wat de klok slaat, tot de langdurig zieken toe, maar als de PVDA jongeren aan een job wil helpen dan “moeten ze de arbeidsmarkt op om de definitief verworven uitkeringsrechten van oudere generaties te betalen!”, dan verwondert de blauwe auteur zich erover dat de PVDA nog een jongerenbeweging heeft (eigenlijk drie zelfs), “alsof de vossenpartij een kippenafdeling zou hebben”. De realiteit, maar daar komen liberale toppers weinig mee in aanraking, is dat er in ons landje na jaren van blauw beleid 200.000 werkloze jongeren rondlopen (merci Michel!). De realiteit is ook dat mensen die hard werken vaak gewoon op zijn voor hun pensioen. Wat is er mis met hen van hun verdiende rust te laten genieten en een jongere die baan te laten overnemen?

Als iemand die nog nooit een werkende mens van dichtbij heeft gezien, praat de liberale jongerenvoorzitter over werknemers die zogezegd zelf willen kiezen voor meer deeltijds werk, flexibele contracten en overuren. Hij zingt dus in dezelfde toonaard als minister Kris Peeters met zijn wetsontwerp voor “werkbaar en wendbaar werk” (kortweg de Wet-Peeters). Op aansturen van het VBO[5] staan in de wet enkel maatregelen voor nog meer flexibiliteit. Dat klinkt misschien mooi, maar voor de werknemer betekent het ten alle tijden beschikbaar zijn voor je baas. Of niet kunnen werken omdat hij je even niet nodig heeft. Peter Mertens tekent in Graailand de getuigenis op van Sofie, een alleenstaande moeder die deeltijds als kassierster werkt. “Het idyllische win-win gaat voor Sofie alvast niet op. Net zomin als voor veel andere moeders en vaders. Sofie wil liever niet ’s avonds werken maar ’s morgens, wanneer Lucas naar school is. En ook niet ’s zaterdags. Maar die aanvraag wordt geweigerd: Sofie moet ’s avonds en op zaterdag present zijn. Veel voordelen van deeltijdse arbeid heeft zij dus niet meer. Wat wel blijft, is de onzekerheid”. Leve de vrijheid!

Ik kan Maurits alleen maar aanraden om niet alleen Graailand maar ook Zwartboek Interim van de KAJ eens te lezen. De meer dan duizend getuigenissen van jonge interim’ers die aan de hoogste flexibiliteit zijn onderworpen, vormen het beste pleidooi om de flexverslaving van het grootbedrijf te stoppen. Die gaat namelijk ten koste van het privéleven, de gezondheid en ja ook de vrijheid van jonge werknemers. “Elke ochtend staan deze jongeren op om werk te zoeken. Nu eens mogen ze enkele dagen hier, dan weer enkele weken daar aan de slag. Ze dromen van een toekomst, een gezin en kinderen. Kan u zich inbeelden dat u geen plannen kan maken omdat u niet de zekerheid heeft morgen nog werk te hebben? Heeft u al eens geprobeerd om een lening te krijgen met een weekcontract in de hand?”[6]

Onderwijs, vakbonden en openbare diensten: mensenrechten volgens de VN, afbraak van de rechtstaat volgens Jong VLD

De vrijheid beperken, dat doen we volgens Vande Reyde ook als we het systeem van de vrije schoolkeuze willen aanpassen. Dat is nochtans een breed gedragen voorstel. Kwaliteitsvol onderwijs is volgens de VN een basisrecht waar elk kind recht op heeft, ongeacht de sociale status van de ouders. Volgens Unicef is België echter wereldkampioen in sociale ongelijkheid op school[7]. Die ongelijkheid wordt versterkt door de concurrentie tussen de onderwijsnetten en de dualisering tussen elitescholen en restscholen. Dat wordt in de hand gewerkt door de vrije schoolkeuze, waarbij ouders hun kinderen inschrijven in de school die zij verkiezen zonder inmening van de overheid. Die vrije schoolkeuze is een uiterst zeldzaam fenomeen, dat in welgeteld drie Europese landen bestaat. In veel EU-landen is het de overheid die zonder pardon beslist waar kinderen naar school moeten. Ons voorstel gaat zelfs zo ver niet: wij willen dat het kind eerst wordt toegewezen, maar dat ouders vervolgens wel een overplaatsing kunnen aanvragen. 

Ik vermeldde al dat het voor PVDA een prioriteit is om de openbare diensten weer naar behoren te doen functioneren. Investeringen in het openbaar vervoer, onderwijs, de zorg, het rechtsapparaat of drinkbaar water zijn volgens ons niet alleen nodig om de kwaliteit en toegankelijkheid ervan terug op peil te brengen, ze leveren ook nog eens vele tienduizenden jobs op. Win-win, voor de samenleving althans. Niet voor de privé-investeerders, die liever hebben dat onze openbare diensten op de markt worden gesmeten zodat zij er winst uit kunnen slaan. Dat wil ook de Open VLD, die in haar programma beweert dat de overheid “keizer-kosterziek” is – eigenaardig voor een partij die voor 95% van haar inkomsten van de overheid afhankelijk is– en zich moet terugtrekken uit de openbare diensten. Vanuit die vermarktingsobsessie steigert Maurits Vande Reyde omdat de openbare diensten volgens PVDA "onbeperkt staatsteun mogen ontvangen en monopolies vormen". Goed gezien, dat is nu eenmaal de definitie van een openbare dienst. Het wil zeggen dat bepaalde essentiële mensenrechten er zijn voor de samenleving, niet voor de winst.

Nog breaking news voor de jonge liberaal is dat de Partij Van De Arbeid een einde wil stellen aan de aanvallen op de vakbonden en het stakingsrecht, die als doel hebben om de organisatiekracht van de werkende bevolking te verzwakken. Hij schrijft zelfs: “een typisch kenmerk voor extremistische partijen: een voorkeursbehandeling voor bepaalde groepen in de maatschappij ten koste van anderen. De PVDA wil dat blijkbaar voor vakbonden.” Het recht op vakbonden is een mensenrecht en het stakingsrecht is dat ook, zoals het Europees Sociaal Handvest expliciet benadrukt[8]. Wij willen de loonwet en de wet op de bescherming van de vakbondsafgevaardigden aanpassen. Een politieke partij die wetswijzigingen voorstelt wil “de rechtstaat afschaffen”? Wat een gebazel zeg. Als Vande Reyde vreest dat ons voorstel tegen eenzijdige verzoekschriften -namelijk de tussenkomst van rechters in sociale conflicten verbieden- voordelig is voor de vakbonden, dan bevestigt hij dat die rechters vandaag vaak partie trekken voor de werkgevers. Dan lijkt het me voor alle betrokken partijen eerlijker om die rechters er buiten te laten.

Het extremisme van de Graailand-kaste

Het is wel ver gekomen als de PVDA extremistisch zou zijn omdat wij een “voorkeursbehandeling” willen geven aan jongeren en werkende mensen, ten koste van de 1% grootste graaiers. Hoe extremistisch is Open VLD volgens die redenering wel niet? Een partij die haar eigen parlementsleden op 55 jaar op pensioen laat vertrekken, terwijl ze de bevolking tot 67 jaar doet werken. Een partij die gezinnen steeds meer doet betalen aan taksen en facturen terwijl multinationals verwend worden met notionele intrestaftrekken en excess profit rulings. Een partij die 40 miljoen euro van het Vlaamse Klimaatfonds dat bedoeld is om de klimaatveradering te bestrijden, schaamteloos helpt uitdelen aan vervuilende multinationals zoals ArcelorMittal en BASF Antwerpen[9] (van klimaatontkenning gesproken). Als het over marktderegulering, graaibonussen of pretpakketjes voor multinationals gaat, is het motto bij de casino-liberalen: “No rules. No limits. Just freedom”. En wij mogen de broeksriem telkens maar aanspannen.

Een blik op zijn Facebookprofiel leert dat Maurits Vande Reyde zelf heeft gewerkt op het kabinet van Annemie Turtelboom, de minister die miljoenen euro’s subsidies bleef geven aan multimiljonairs met zonnepannelenparken zoals Fernand Huts en daarvoor het geld ging halen bij de gezinnen met een Turteltaks van 100 euro per gezin, ongeacht hun inkomen. Een miljonairstaks? Maurits is tegen. Een onrechtvaardige taks voor gezinnen? Maurits is voor. Deze jonge liberaal heeft zijn postje in het selecte Graailand al verzekerd. Ik citeer hem nog een laatste keer: “Het geeft een groep met een bij een deel van de bevolking bedenkelijke reputatie en duidelijk vooringenomen maatschappelijke visie almacht zonder enige juridische beperking. Enkel in totalitaire regimes is dat mogelijk.” Tja.

[1] http://pvda.be/sites/default/files/documents/2016/09/27/20160905_nl_top_...

[2] http://www.dekamer.be/FLWB/PDF/54/1389/54K1389001.pdf

[3] www1.revolution-fiscale.fr

[4] https://www.facebook.com/worldeconomicforum/videos/10153679760056479/

[5] Humo, 26 juli 2016

[6] http://www.kaj.be/index.php/zwartboek/file

[7] http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2013/09/08/de-school-van-de-ongeli...

[8] http://www.mensenrechten.be/index.php/site/nieuwsberichten/stakingsrecht...

[9] De Standaard, 5/1/2017

In samenwerking met: