Tom Van Grieken en de opstand tegen het volk

Vanavond (14 november) is Tom Van Grieken, voorzitter van het Vlaams Belang, door de extreemrechtse studentenclub NSV! uitgenodigd om een lezing te geven aan de Universiteit Gent. De lezing gaat door in de Blandijn, het gebouw van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte dat sinds de legendarische maartbeweging in 1969 synoniem is voor studentenprotesten en een progressieve debatcultuur. Historisch gezien is extreemrechts dan ook bepaald niet welkom aan deze faculteit, getuige de duizend studenten die in 2011 nog VB-coryfee Filip Dewinter de toegang tot de Blandijn ontzegden met een grote sit-in actie. De blandino’s begrijpen dus heel goed dat deze lezing van NSV! bedoeld is als provocatie. Des te meer aangezien er voor het auditorium Jaap Kruithof gekozen werd. Kruithof was één van de stichters van de richting moraalwetenschappen en een geëngageerde, kritische filosoof die zich inzette voor sociale rechtvaardigheid, gelijkheid en democratie. Zijn naam is verbonden aan een prijs die elk jaar samen met de Prijs voor de Democratie wordt uitgereikt op de Gentse Feesten. En Kruithof wist als geen ander dat extreemrechts het einde betekent van elke vorm van democratie[1].

Baby-Dewinter

Niet verwonderlijk dus dat er protest komt. Een student lanceerde een oproep om massaal protestmails te sturen naar de decaan van LW en naar de rector van de UGent. De afdeling van Comac in Gent besloot om de oproep te helpen verspreiden. Zoals Jaap Kruithof ook wist, is het enkel door beroep te doen op de massa dat extreemrechts bestreden kan worden. Het is door de jarenlange strijd van de anti-racistische beweging samen met de vakbonden, democraten en humanisten dat het wettelijk verbod op racisme werd afgedwongen. In 2004 werd het Vlaams Blok op basis van deze wetgeving veroordeeld voor het beruchte 70-puntenplan uit 1992, dat bol staat van de racistische, anti-democratische maar ook anti-sociale voorstellen. Sinds die veroordeling probeert de extreemrechtse partij haar communicatie aan te passen om de wet te omzeilen, maar de partijtop, het programma en de campagnes bleven nagenoeg ongewijzigd. Ook nadat Tom Van Grieken in 2014 het voorzitterschap overnam van Gerolf Annemans. Net zoals Filip Dewinter in de jaren ’90 poseerde kersvers voorzitter Van Grieken met bokshandschoenen in het magazine van Vlaams Belang Jongeren. Een niet mis te verstaan signaal over welke koers de partij onder zijn leiding zou varen en met welke middelen hij het extreemrechtse ideaal van de solidaristische samenleving wil bereiken.

De vergelijking met Dewinter gaat niet alleen op voor de pose met de bokshandschoenen. Binnen het Vlaams Belang staat Van Grieken bekend als een hardliner[2]. In zijn studententijd, toen hij jarenlang nationaal voorzitter was van NSV!, had Van Grieken de reputatie van een extreemrechtse straatvechter. Het leverde hem de bijnaam baby-Dewinter op. Tijdens zijn actieve jaren in NSV! kwam deze club herhaaldelijk in opspraak voor onder meer het overhoop halen van de lokalen van holebi-vereniging ‘Verkeerd Geparkeerd’, het bezit van verboden wapens en de fysieke intimidatie van linkse studenten. In 2009 organiseerde Van Grieken een xenofobe actie waarbij hij rollen WC-papier gooide naar mensen zonder papieren. In 2012 ruilde hij het voorzitterschap van NSV! in voor het voorzitterschap van Vlaams Belang Jongeren. Hij zocht en kreeg later dat jaar nationale media-aandacht door met twee partijgenoten een halal schoolbarbecue binnen te vallen en Zwan-worsten van varkensvlees uit te delen aan de leerlingen. Dat hij kinderen uitkoos als mikpunt van een stigmatiserende actie, lokte veel controverse.

Racisme om de rijken te sparen

In 2014 werd Van Grieken voorzitter van Vlaams Belang. In een interview liet hij optekenen dat je bij hem geen ‘nieuw geluid’ moet zoeken. “Toch niet wat de inhoud betreft. Ik sta volledig achter de standpunten van de partij. Misschien dat ik wel minder provocerend uit de hoek kom.”[3] Dat Van Grieken dezelfde racistische en anti-democratische ideologie aanhangt als zijn voorgangers, is zonneklaar. Maar zijn opleiding communicatiemanagement in acht probeert de jonge voorzitter de oude standpunten van Vlaams Blok verteerbaar te maken met een aangepast taalgebruik en demagogisch sausje. Volgens journalist Walter Pauli werd “geen enkel Vlaams Belanger al zo welwillend behandeld in dit land” als Tom Van Grieken[4]. Het boek ‘Toekomst in eigen handen’ dat Tom Van Grieken vanavond komt voorstellen aan de UGent, ligt bijvoorbeeld in de rekken van enkele grote boekhandelaars. De sociale demagogie die er vanaf de ondertitel ‘Opstand tegen de elites’ van af spat, zou zo van de Amerikaanse president Donald Trump kunnen komen. “Er gaapt een enorme kloof tussen de man en de vrouw in de straat enerzijds en de politieke, economische, culturele en journalistieke elites anderzijds” staat er te lezen (p.19).

Toch is het allerminst Van Griekens bedoeling om die elites aan te pakken, toch zéker niet de economische elite. Aan de hand van een aantal artikels van voornamelijk Het Laatste Nieuws wekt het boek de indruk dat alle problemen in onze samenleving de schuld zijn van ‘de vreemdelingen’. Van de vergrijzing, over de lange wachtlijsten voor sociale woningen, tot de precaire toestand van onze zorgcentra, altijd weer vindt Van Grieken een anekdote over een “asielbedrieger” die dan verantwoordelijk kan worden gesteld. Wie zijn logica volgt, kan niet anders dan concluderen dat Vlamingen ‘goed’ zijn en buitenlanders ‘slecht’. Met dat simplistische maar gevaarlijke discours wil Van Grieken de aloude racistische voorstellen van het 70-puntenplan nieuw leven inblazen. Zo legt hij opnieuw het beruchte punt 57 op tafel: de splitsing van de sociale zekerheid zodat nieuwe Belgen buiten het sociaal systeem vallen. Dat betekent dus een minderwaardig sociaal statuut voor vreemdelingen, een schending van de mensenrechten.

Dat bedrieglijke discours spuit ook mist over de ware oorzaken van die sociale problemen. Het casinokapitalisme van de banken bijvoorbeeld, dat de wereld in een financiële crisis stortte in 2008. De maatschappelijke kost van de politieke keuze om vervolgens deze banken te redden zonder tegenprestatie. De structurele verlaging van de belastingen op grote bedrijven en vermogens sinds de jaren ’80 en de besparingspolitiek die daarmee gepaard gaat. Of de honderden miljarden die dezelfde grote bedrijven en vermogens via postbusbedrijven en andere schimmige constructies via belastingparadijzen onthouden aan de samenleving. Bovendien slaan de anti-sociale voorstellen van het VB een bres in de verworvenheden van de arbeidersbeweging. Door het gelijkheidsprincipe van de sociale zekerheid aan te vallen en de toegang tot ziekte- en werkloosheidsverzekering voorwaardelijk te maken, verzwakt men het sociale herverdelingsmechanisme voor iedereen.

Wiens belang?

Dat Vlaams Belang allerminst de kant van het volk kiest tegen de elite, blijkt niet alleen uit hun voorstellen maar ook uit hun daden. Wanneer de traditionele partijen grote aanvallen op de werkende mensen en jongeren lanceren, krijgen ze in het parlement zelden tot nooit tegenwerking van extreemrechts. Het VB stemde bijvoorbeeld vóór de blokkering van de lonen. Vlaams Belang stemde niet tegen de invoering van flexi-jobs, in weze slecht betaalde en onbeschermde flutjobs die vast werk ondermijnen. En hoewel ze de mond vol hebben over vluchtelingen en migranten, kan ook de imperialistische oorlogspolitiek tegen landen als Libië, Syrië en Afghanistan rekenen op de steun van Tom Van Grieken en zijn parlementaire fractie. Nog nooit dienden zij daarentegen een initiatief in om de rijken te belasten of de banken ter verantwoording te roepen. In zijn boek spreekt Tom Van Grieken zich zelfs expliciet uit tegen zulke maatregelen (p. 217). Hij zet daarmee de partijtraditie voort. Zijn voorganger Gerolf Annemans zei in 2013 nog: “Het vermogen wordt in België al zwaar belast. We kunnen niet meer belasten” [5].

Zo wordt de strategie van het VB duidelijk: mensen tegen elkaar opzetten opdat ze zich niet zouden verenigen tegen de op winst beluste economische elite. Dat vuile spel van verdeel-en-heers zit ingebakken in het kapitalistische systeem zelf. Het feit dat een groot deel van het 70-puntenplan de afgelopen twintig jaar werd uitgevoerd door dezelfde partijen die het begin jaren ’90 terecht veroordeelden, spreekt boekdelen[6]. Maar natuurlijk is het Vlaams Belang niet helemaal zoals die andere systeempartijen. Haar bekende aanklacht tegen ‘politieke correctheid’, waarmee ze vooral de idee van gelijkheid van alle bevolkingsgroepen en de veroordeling van racisme bedoelen, is niet geveinsd. Maar het is vooral een aanklacht tegen de hypocriete communicatie van die partijen, niet zozeer tegen hun beleid. Als het van extreemrechts afhing, mochten regeringen veel opener bevolkingsgroepen discrimineren en veel autoritairder en repressiever optreden. De opstand die Tom Van Grieken en co willen ontketenen zal geen heil brengen voor de gewone Vlaming. Door de vreemdelingen te kiezen als zondebok, valt het Vlaams Belang steeds opnieuw de werkende klasse in haar geheel aan en zet het de rijke haai-ondernemers en belastingontduikers uit de wind. ‘Eigen elite eerst’.


[1] http://www.politics.be/interviews/48/

[2] http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/politiek/1.2824536

[3] De Standaard, 29 januari 2014

[4] http://www.knack.be/nieuws/wereld/front-national-waarom-het-fn-ondanks-z...

[5] https://www.apache.be/gastbijdragen/2017/05/16/de-toekomst-in-handen-van...

[6] http://www.knack.be/nieuws/belgie/70-puntenplan-van-het-vlaams-blok-wat-...

In samenwerking met: