Het recht op anticonceptie: Een bedreigd recht

In de herfst van 2014 werd de toestand van de vrouw 30 jaar terug naar het verleden gekatapulteerd door een maatregel van het Waalse Gewest. Voortaan zullen zowel de anticonceptiepil als de morning after pill niet langer verdeeld kunnen worden door de centra voor familiale planning. Het Waals Gewest steunt op een decreet uit 1967 om de onwettigheid hiervan  aan te tonen.

Het koninklijk besluit nr. 78 uit 1967 preciseert dat enkel ziekenhuizen en apotheken gekwalificeerd zijn om de pil en de noodpil af te leveren. De centra voor familiale planning worden dus beschouwd als ongeschikt om deze te verdelen, hoewel ze dat ondertussen bijna 30 jaar doen binnen het kader van hun opdrachten.

Deze opdrachten zijn, naast de verdeling van de pil en noodpil, reële (anonieme) medische en psychologische ondersteuning te bieden. Maar ook om opvolging van de patiënten door specialisten te garanderen, patiënten die zelf niet steeds goed geïnformeerd zijn over onderwerpen rond seksualiteit (preventie, bescherming, SOA’s,…) De centra voor familiale planning bieden dus een dienst die de apotheek niet kan voorzien: door middel van opvolging informeren en educeren (voornamelijk over seksualiteit) waar het nodig is. Seksualiteit is bijvoorbeeld in veel families en ook in de schoolomgeving nog steeds taboe. Veel scholen voorzien geen seksuele opvoeding of zijn slechts filosofisch georienteerd (bijvoorbeeld rond het recht op abortus dat niet door iedereen erkend wordt). Jongeren kunnen zich dan toch op een voor ieder toegankelijke manier informeren over de mogelijke risico’s en de voorzorgsmaatregelen die ze zelf kunnen treffen bij de centra voor familiale planning. Bovendien is dit voor minderjarigen gratis.

Een oplossing die er geen is

In december van hetzelfde jaar kwamen, na de shock van deze maatregel en de druk van diverse spelers op het terrein, het kabinet van de minister en vertegenwoordigers van de betrokken partijen samen om een oplossing te vinden voor de beslissing die men die herfst had genomen. Beide pillen mochten opnieuw verdeeld worden, maar enkel op voorschrift van de arts na een medische consultatie.

Die “oplossing” is er geen. De schaarste aan huisartsen in ons land maakt het simpelweg onmogelijk om een arts in elke afdeling van de centra voor familiale planning te hebben, laat staan dat ze permanentie kunnen aanbieden. Dit is een situatie die de afdelingen van de centra voor familiale planning verplicht om mensen terug naar de apotheker te sturen.

Een beslissing die vrouwen hard treft

De maatregel van het Waals Gewest maakt de situatie nog zwaarder voor vrouwen die reeds moeite hebben om zich de pil of noodpil te veroorloven. De pil kan namelijk in prijs variëren tussen 32€ en 160€ per jaar en de mornig afterpil kost zelfs 10€ tot 25€ per stuk. De beter werkzame pillen zijn uiteraard de duurdere. Dit benadeelt natuurlijk opnieuw de vrouwen.

Terwijl vrouwen in 44% van de de gevallen deeltijds werken (bv. om voor de naasten te zorgen) in sectoren zoals de publieke sector, waar sowieso reeds veel gesneden wordt in de budgetten en ze vaak moeite hebben de eindjes aan elkaar te knopen, is een strikte toepassing van de federale wet een stap in de verkeerde richting. Vooral omdat de stocks van de pil en noodpil, verdeeld door de centra voor familiale planning, het Gewest slecht 100.000€ per jaar kosten.

Nochtans, op 29 september 2015 preciseerde Maxime Prévot als antwoord op een parlementaire vraag dat: “dat nooit moeilijkheden of problemen met zich meebracht voordat de SPW een jaar geleden plotseling op dit vraagstuk wees.” Een woordkeuze die toch zeer verbazingwekkend is als we weten dat de Publieke Dienst van Wallonië tot hetzelfde ministerie behoort als degene waarvoor Maxime Prévot bevoegd is.

Een aanval op het recht van vrouwen om baas te zijn over hun eigen lichaam

Door te benadrukken dat het wettelijk kader van het decreet verouderd is camoufleren Prévot en zijn meerderheid (PS-CDH) het feit dat zij het zijn die de beslissing hebben genomen om het nu zo strikt toe te passen; en dat na 30 jaar van tolerantie ten aanzien de centra voor familiale planning.[1] En dit is niet de enige poging van de CDH om het recht op geboortebeperking in vraag te stellen. In 2016 heeft de partij ook voorgesteld om rechtspersoonlijkheid toe te kennen aan een foetus en zette ze zo ook de deur open het opnieuw strafbaar maken van abortus. Door deze weg in te slaan speelt het Waals Gewest in de kaart van diegene die een oorlog voeren tegen het recht van vrouwen om baas te zijn over hun eigen lichaam. Het Waals Gewest plaats vrouwen in een situatie waar ze niet meer mogen kiezen of ze al dan niet een kind willen en geen controle meer kunnen uitoefenen over hun privéleven. Door hen een keuze op te leggen die ze niet hebben gemaakt zet men een stap in de richting van een verdere precarisatie van de vrouw.

We leven niet in 1967. Niet enkel moet het artikel 78 worden aangepast, in 2016 is het tijd voor een specifieke vrijstelling opdat de familiale planning opnieuw de anticonceptiepil en de morning after pill zouden kunnen verdelen, zodat je voor de pil van morgen niet meer langs de doktor moet passeren (zoals in Frankrijk reeds het geval is). Tegenover de logica van de regering, willen we een versterking van de centra voor familiale planning via een aangepaste herfinanciering. In algemeen is de prijs van anticonceptie een belemmering van het recht van elke vrouw om baas te zijn over haar eigen lichaam. Daarom willen we gaan naar het gratis gebruik van alle anticonceptie middelen.

 

 

In samenwerking met: